شناسنامه شغل (شرح شغل) – ۱

شناسنامه شغل (شرح شغل) – ۱

یکی از نتایج جمع آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات شغلی تهیه شناسنامه شغل است.شناسنامه شغل که جزء مدارک طرح طبقه بندی مشاغل است ، سندی است که حاوی اطلاعات لازم درباره شغل بوده و موارد ذیل می بایستی در آن درج شود : 

شرح شغل

الف – عنوان شغل ، که یک لفظ توصیفی است و با استفاده از عناوین متداول و متعارف انتخاب می شود و معرف وجه بیرونی شغل است.

ب – تعریف شغل ، که شمای کلی از وظایف و مسئولیت های شغل را به دست می دهد و احیانا جایگاه آن را در سلسه مراتب سازمانی معرفی می کند.

ج – شرایط احراز شغل ، که شرط لازم برای تصدی شغل از نظر تحصیل و تجربه مشخص می کند.

د – شرح وظایف جاری (روزانه) و ادواری (هفتگی ، ماهانه و سالانه و …) که بیانگر وظایف و مسئولیت های شغلی است که شاغل برعهده دارد. به بیان دیگر می توان گفت که تعریف شغل در شرح وظایف شغل به عناصر و تعاریف عینی تر تجزیه می شود.

ه – شرح مهارت و توانایی های مورد نیاز برای تصدی شغل ، که علاوه بر شرایط احراز بصورت شروط ثانویه برای تصدی شغل پیش بینی می شوند و توانایی ها و مهارت های لازم را برای تصدی مشاغل مشخص می کنند. این شرح مهارت ها و توانایی ها در صورتی که دقیق و کارشناسانه تهیه شده باشند بعدا می توانند ملاک بسیار خوبی برای مدیریت در زمینه های ارتقاء ، استخدام و برنامه ریزی آموزشی قرار گیرند.

ویژگی ها و مندرجات یک شناسنامه شغل

شناسنامه شغل حاصل مطالعه و طراحی شغل است.مندرجات یک شناسنامه شغل که نمود عینی و حاصل طراحی شغل و ارزیابی عوامل امتیازی آن است باید دارای ویژگی هایی باشد که در زیر به اختصار توضیح داده خواهد شد.

الف – تعیین عنوان شغل

در تعیین عنوان شغلی بایستی دو نکته اساسی رعایت شود.نخست آنکه عنوان شغل ، حتی المقدور همان باشد که در عرف کارگاه رایج است.دوم آنکه چنانچه ضرورت ایجاب می کند که نام جدیدی برگزیده شود ، این عنوان بایستی در عرف جامعه رایج باشد.

ویژگی دیگری که در انتخاب عنوان شغل و طراحی آن باید به آن توجه شود جامعیت عنوان است . به عبارت دیگر ، عنوان شغل باید جامع و در برگیرنده همه ویژگی هایی باشد که تعریف شغل و شرح وظایف به آن ویژگی ها اشاره و تاکید شده است.به طور مثال وقتی به شغلی عنوان حسابدار می دهیم ، این عنوان واجد تمام ویژگی های یک شغل در امور حسابداری است.اما وقتی گفته می شود حسابدار انبار این عنوان صرفا مناسب امور حسابداری است که در قسمت انبار انجام می شود.دراینجا می گوئیم عنوان حسابدار ، جامع تر از عنوان حسابدار انبار است.جامعیت دادن به عنوان شغل تا جایی مجاز است که آن را از خصلت شغل بودن خالی نکند و به سمت فعالیت که خود مجموعه ای از شغل هاست سوق ندهد.

در کنار جامعیت ، ویژگی دیگری نیز قطعا باید مورد نظر باشد که همان ویژگی مانعیت است.این ویژگی یعنی آنکه شغل ، دامنه ای تا مرز شغل های دیگر داشته باشد.به عبارت دیگر در حوزه وظایف شغل دیگری ورود نکند و تداخل ایجاد نشود.

در ترکیب دو عنصر مانع بودن و جامع بودن ، می بایستی به نکات زیر توجه کرد:

الف ) انعطاف پذیری شغل

ب ) حجم وظایف جاری متناسب با زمان استاندارد روزانه کار با نگرش ماموریت های سازمانی

ج ) مهارت لازم برای تصدی شغل

د ) حدود مجاز قانونی در انتخاب شغل جامع تر

ه ) بهره وری مورد انتظار از شغل به ویژگی هنگامی که گرایش به سمت مانعیت شغل است.

ب – طبقات (سطوح شغل)

یک شغل ، ممکن است به تبع نیاز به مهارت ها و تجربه های متفاوت مورد انتظار از شاغلین آن در سطوح یا طبقات چندگانه ای تعریف شود ، که هرکدام در عین حال می توانند یک شغل باشند مانند حسابدار 1 ، حسابدار 2 ، حسابدار 3 و …

سطح 1 هر شغل ، سطح مبتی آن است . سطوح بعدی می توانند به نیمه مجرب ، مجرب ، ماهر ، متخصص ، عالی و … تعبیر شوند.

لزوم یا عدم لزوم تعدد سطح (طبقات)

هر طبقه شغل در حقیقت خود یک شغل است. در گذشته که ارتقاء افراد به گروه های بالاتر، صرفا با تغییر شغل میسر بود، برای ایجاد راه کار و امکان ارتقاء افراد، شغل ها را در سطوح مختلف قرار می دادند. در حال حاضر که طرق مختلف دیگری برای ایجاد نظام ارشدیت در کنار طبقه بندی مشاغل وجود دارد ضرورت ایجاد تعدد طبقات شغلی، اگر صرفا برای آینده نگری های پرسنلی و ارتقاء افراد باشد (و نه برای مقتضیات سازمانی محل ایراد است. و جز تورم سازمان شغلی حاصلی ندارد و به هیچ وجه توصیه نمی شود. زمانی تعدد سطح درباره یک شغل ضروری است که وجود طبقات شغلی مختلف نه صرفا تئوری و در کتابچه طرح طبقه بندی مشاغل، بلکه در ماموریتهای سازمان به صورت واقعی انجام شوند. هر طبقه شغلی ایستگاه کاری مشخص و منفک و غیرمتداخل با دیگر طبقات است زیرا همانگونه که اشاره شد، هر طبقه شغلی خود یک شغل محسوب می گردد و وجود هر شغل نیز لزوم باید دارای ضرورت واقعی سازمانی بوده، نه اینکه بر حسب مصالح و مفناده باش برای افراد ایجاد، و صرفا پلکانی برای ارتقاء افراد باشد. با این همه، ایجاد طبقات مختلف در یک شغل در طرحهای طبقه بندی مشاغل برای هر دو منظور فوق (ضرورت های سازمانی و راهی برای ارتقاء افراد) رایج است و به صورت تعرف متداولی در آمده است.

ج- تعریف شغل

تعریف شغل، در واقع معرفی نامه شغل است. چکیده ای از وظایف، جایگاه و نقش شغل را به دست می دهد. این معرفی در قسمت شرح وظایف جاری و ادواری شناسنامه شغل تجزیه می شود : تعريف شغل باید به گونه ای باشد که از آن بتوان ویژگی های شغل را از نظر مهارت ها، وظایف و مسئولیت ها و الزامات کلی شاغل استنباط کرد. شغل را با شاغل آن می شناسند، لذا مثلا در تعریف شغل حسابدار گفته می شود «شاغل این شغل وظایف مربوط به حسابداری عمومی را از قبیل تنظیم اسناد مالی ثبت دفاتر قانونی، محاسبه هزینه ها و … تحت نظارت مستقیم سرپرست خود انجام میدهد.»

بنابراین تعریف شغل مشخص نموده است که:

– شاغل وظیفه خود را در محدوده حسابداری عمومی (ونه حسابداری صنعتی) انجام میدهد.

– تحت نظارت مستقیم (نه نظارت غیرمستقیم یا نظارت کلی و یا به استقلال) می باشد.

– وظایف عادی امور مالی را (و نه وظایف پیچیده و کارشناسی را) از قبیل … انجام میدهد.

 

پس تعریف مزبور حوزه وظیفه (حسابداری عمومی) الزام سازمانی (تحت نظارت مستقیم سرپرست) و سطح وظایف (در حد حسابدار غیر متخصص) را مشخص کرده است.

به هر حال تعریف شغل، در عین اختصار باید شغل را از زوایای مختلف مورد نگرش قرار دهد و معرفی نماید.

دانلود نمونه شناسنامه شغل و شرایط احراز به همراه راهنما
۱۳۹۷-۸-۲ ۱۶:۵۰:۲۱ +۰۳:۳۰توسط |تجزیه و تحلیل شغل|بدون دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید

7 − 5 =