مقصود از مدیریت منابع انسانی، سیاست ها و اقدامات مورد نیاز برای اجرای بخشی از وظیفه مدیریت است که با جنبه هایی از فعالیت کارکنان بستگی دارد، بویژه برای کارمند یابی، آموزش و توسعه کارکنان، مدیریت عملکرد کارکنان، دادن پاداش و ایجاد محیطی سالم و منصفانه برای کارکنان سازمان.

مدیریت منابع انسانی

برای مثال، این سیاست ها و اقدامات در برگیرنده موارد زیر می شود :

  • تجزیه و تحلیل شغل (تعیین ماهیت شغل هر یک از کارکنان)
  • برنامه ریزی منابع انسانی و کارمند یابی
  • گزینش داوطلبان واجد شرایط
  • توجیه و آموزش دادن به کارکنان تازه استخدام
  • مدیریت حقوق و دستمزد (چگونگی جبران خدمت کارکنان)
  • ایجاد انگیزه و مزایا
  • مدیریت عملکرد
  • برقراری ارتباط با کارکنان (مصاحبه، مشاوره و اجرای مقررات انضباطی)
  • آموزش و توسعه نیروی انسانی
  • متعهد نمودن کارکنان به سازمان

مدیریت منابع انسانی و راهبردهای سازمان

شاید چشمگیرترین تغییری که در نقش مدیریت منابع انسانی رخ داده این باشد که این مدیریت در تدوین و اجرای راهبردهای سازمان نقشی بزرگ تر برعهده گرفته است.مقصود از راهبرد، برنامه ها و شیوه ای است که شرکت یا سازمان بدان وسیله نقاط قوت و ضعف داخلی را با تهدیدات و موقعیت ها یا فرصت های موجود در خارج متوازن و هماهنگ می کند تا بتواند در صحنه رقابت باقی بماند و از مزایای رقابتی بهره مند گردد.

از این رو، امکان دارد رئیس و مشاوران (نیروهای ستادی) تصمیم بگیرند که وارد بازارهای جدید شوند، برخی از خطوط تولید را قطع کنند یا برای کاهش دادن هزینه ها یک برنامه پنج ساله به اجرا درآورند.سپس ریاست سازمان اجرای این برنامه (استخدام یا تعدیل نیروی انسانی و از این قبیل کارها) را به مدیریت منابع انسانی واگذار نماید.

راهبردها به تقویت جنبه های رقابتی سازمان و تقویت تعهد تیم های کاری بستگی دارد و مدیریت منابع انسانی در این زمینه ها نقش اصلی را ایفا می کند.در محیط صنعتی که به سرعت در حال تغییر است، رقابت در سطح جهانی وجود دارد و مرغوبیت یا کیفیت محصول از اهمیت زیادی برخوردار است، کارکنان سازمان و منابع انسانی می توانند در این صحنه رقابت، مهم ترین نقش را ایفا نمایند.

کسب مزیت رقابتی

شرکت ها تلاش می کنند در هر نوع کسب و کار که فعالیت می کنند به مزایای رقابتی دست یابند.مزیت رقابتی را می توان بدین گونه تعریف کرد :

هر عاملی که برای سازمان این امکان را به وجود آورد تا محصولات و خدمات خود را از محصولات و خدمات شرکت های رقیب متمایز نماید و بر سهم بازار خود بیفزاید.

یک شرکت از چندین راه می تواند مزیت رقابتی کسب کند.یک راه این است که از نظر هزینه پیشرو شود، یعنی شرکت در صنعت یا خدماتی که فعالیت می کند از نظر پائین بودن میزان هزینه ها (در آن صنعت)، نقش رهبری را به عهده گیرد.

دومین نمونه از یک راهبرد رقابتی این است که شرکت محصولات خود را متمایز نماید.در اجرای این راهبرد شرکت کوشش می کند در صنعتی که فعالیت می کند محصولاتی ممتاز یا منحصر به فرد تولید و عرضه کند.

مدیریت منابع انسانی به عنوان یک مزیت رقابتی

در بازار جهانی بسیار پر رقابت کنونی که شرکت ها می کوشند از طریق کاهش دادن هزینه ها، در صنعت منطقه نقش پیشرو را ایفا کنند یا محصولاتی ممتاز (نسبت به شرکت های رقیب) عرضه نمایند فشارها و بارهای سنگین تری بر نیروی کار متعهد و با صلاحیت شرکت تحمیل می شود.

محصولاتی با کیفیت بالا و با هزینه اندک، تنها در سایه بکارگیری دستگاه های پیشرفته تولید و به بازار عرضه نشده است، بلکه این محصولات نتیجه کار طاقت فرسای کارکنان متعهدی است که در راه تولید بهترین محصولات تلاشی طاقت فرسا می نمایند و به اصطلاح خود کنترل می باشند و می کوشند تا محصولات را با کمترین هزینه و بالاترین کیفیت به بازار عرضه کنند.