شناسنامه شغل (شرح شغل) – ۲

شناسنامه شغل (شرح شغل) – ۲

د – شرایط احراز و عرفهای رایج

شرط احراز برای تصدی شغل (از نظر تحصیل و تجربه) معمولا از طریق سنجش و بررسی وظایف سازمانی و مسئولیت های آن شغل مشخص می شود. بیشترین ارتباط بین عوامل شغل با شرایط احراز تحصیل به ترتیب عامل کوشش فکری، سرپرستی، فرم ها و گزارش ها، تماس و ارتباط و عوامل کیفی دیگر است.

شناسنامه شغل

علاوه بر آن، عرف مشاغل نیز در تشخیص سطح تحصیل، تعیین کننده است.به طور متعارف شرط تحصیل کارگر ساده را در حد ابتدایی، کارمند اداری را در حد دیپلم متوسطه، مشاغل تکنسین ارشد و کاردانی را در حد فوق دیپلم، کارشناس را در حد لیسانس و کارشناس رده بالا را در محدوده فوق لیسانس و دکتری می شناسند. مشاغل سرپرستی و مدیریت عمدتا نیازمند داشتن مدرک تحصیلی دانشگاهی هستند بویژه آنکه عوامل تصمیم گیری، کوشش فکری و بررسی و تحلیل گزارش ها نیز از عناصر اصلی سازنده شغل های مدیریتی می باشند. شرایط تجربی نیز به سطح طبقه شغل بستگی دارند. هر چند ممکن است بر حسب ضرورت های خاص (و نه غالبأ ضرورت های علمی) و به منظور ایجاد تعادل در بین گروههای شغلی، میزان تجربه را کم یا زیاد تعیین کنند اما بهتر است ارتباط تجربه صرفا با سطح (طبقه) شغل از نظر مبتدی بودن، مجرب بودن یا تخصصی بودن آن با توجه به ضرورت های سازمانی پیش بینی شود. انتخاب مدرک تحصیلی برای تصدی شغل (شرط تحصیل باید متناسب با وظایف و مأموریت در شغل باشد. انتخاب تحصیل بالاتر یا کمتری به عنوان شرط احراز از شغل، امری غیر معقول و مشکل ساز است.

رابطه شاغل و شغل، مانند رابطه ظرف و مظروف است. این دو باید متناسب با یکدیگر باشند. اگر در ظرفی، مظروف کمی ریخته شود، عملا بخشی از ظرف خالی و بی استفاده مانده و برعکس، چنانچه بیش از ظرفیت، ریخته شود سرریز می کند و مظروف هدر می رود.

ه – شرح وظایف جاری و ادواری

هدف های یک شغل، با انجام یک سلسله اقدامات و فعالیتهای هماهنگ و مرتبط تحقق می یابد، شرح وظایف مجموعه این اقدامات و فعالیت هاست که در قالب دستورات مکتوب در شناسنامه شغل درج می شوند. شرح وظایف شغل، شاغل را متوجه تعهدات و الزامات شغلی خود در قبال سازمان و مافوق خود می نماید. وظایف برحسب آنکه هر روز در ساعات عادی کار انجام شوند و یا در مقاطع زمانی معین و منظم صورت گیرند، به ترتیب در قالب شرح وظایف جاری و شرح وظایف ادواری معرفی می شوند.

در نوشتن شرح وظایف در یک شناسنامه شغل رعایت نکات زیر ضروری است

  1. از ذکر جزئیات که بیشتر روش انجام کار را توضیح میدهند و نه شرح وظایف، خودداری شود.
  2. سعی شود کلیه وظایف شاغل در ارتباط با شغل مورد تصدی، تعریف شده و با ادبیاتی روشن و مختصر و مفید نوشته شوند.
  3. برای هر جزء از شرح وظیفه از یک بند، سطر یا پاراگراف مستقل استفاده شود.
  4. اجزاء شرح وظایف حالت اثباتی داشته باشند و نه حالت نفی (یعنی انجام کار را تداعی کنند و نه خودداری از انجام کاری).
  5. رعایت اولویت در نوشتن اجزاء شرح وظایف مدنظر باشد. به عبارت دیگر وظایف از بالا و به پایین به ترتیب اهمیت نوشته شوند یا بالعکس.
  6. شرح وظایف با عنوان شغل، تعریف شغل، مهارت ها و توانایی های مورد لزوم ارتباط، هماهنگی و همخوانی کامل داشته باشند.
  7. در درج شرح وظایف ادواری، نظم و دوره (سیکل) زمان های انجام کار تا حد امکان رعایت و مشخص شوند.
  8. چنانچه لازم است شاغل حسب مورد و در موقع لزوم در محدوده وظایف شغلی، اموری را انجام دهد، بهتر است این امر نیز در شناسنامه شغل و در انتهای شرح والابن، جاری مشخص گردد. شرح وظایف موردی)
  9.  دیده می شود که در برخی شناسنامه ها عبارت «انجام سایر امور محوله» و یا نظایر آن که فاقد هر گونه محدوده است درج می گردد. این امر فاقد مبنای قانونی و مغایر اهداف طبقه بندی مشاغل است، مناسب تر آن است که عبارت مزبور لزوما به این شکل نوشته شود: «انجام سایر امور محوله در محدوده وظایف شغل که توسط مافوق ارجاع می شود.»

  10. تکالیف سازمانی که عام بر وظایف شغلی است، به عنوان وظیفه تلقی نشده و از ذکر آنها در شرح وظایف پرهیز شود. به طور مثال رعایت ضوابط و مقررات انضباطی و اداری کارگاه، یک تکلیف عمومی برای همه کارکنان است تا یک وظیفه شغلی.

 

و – شرح مهارت ها و توانایی ها

شاغل هر شغل علاوه بر داشتن شرایط احراز (تحصیل و تجربه) که در نظام ارزیابی مشاغل با عنوان مهارت از آن یاد شده است بایستی دارای ویژگی های دیگری نیز باشد تا بتواند وظایف شغلی را به نحو مطلوب انجام دهد. این ویژگی ها که با عنوان مهارت ها و توانایی ها و قابلیتهای شغلی در شناسنامه شغل پیش بینی می شوند اگر چه ممکن است تجسم خارجی و تبلور تحصیل و تجربه باشند، اما همواره و در همه موارد این قاعده جاری نیست زیرا ممکن است قابلیت های شغلی، قبل از آنکه حاصل عوامل اکتسابی باشند ذاتی بوده و ناشی از استعدادهای درونی افراد باشند. علاوه بر آن برخی توانایی های شغلی نه از طریق تحصیلات رسمی و تجربیات عملی شغلی، بلکه در نتیجه مطالعات مالی، در یافت و تجزیه و تحلیل مشاهدات، تماس ها و ارتباطات اجتماعی، شرایط فرهنگی و زیستی و میلی و نظایر آنها حاصل می شود. بهر حال می توان گفت که مهارت ها و توانایی های مورد نظر:

1 – مکمل تجربه و تحصیل مورد نیاز شغل است.

۲ – شکل خارجی و ملموس و قابل اندازه گیری و سنجش تجربه و تحصیل است و یا ترکیبی از این دو مورد.

پیش بینی مهارت ها و توانایی های مورد لزوم در شناسنامه های شغل کاربردهای متعددی دارد از جمله:

۱ – وسیله ای است برای سنجش میزان آمادگی فرد برای تصدی شغل به هنگام استخدام، ارتقاء يا انتصاب

۲- ابزاری است برای برنامه ریزی های آموزشی مرتبط با شغل.

۳ – عاملی است برای آنکه شاغلین خود را از طریق کسب مهارت های مورد نظر برای انجام وظایف شغلی حال و مشاغل بالاتر آتی آماده کنند.

در انشای مهارت ها و توانایی ها در شناسنامه های شغل باید مواردی به شرح زیر رعایت شود:

1- مهارتها دقیقا در راستای تعریف و شرح وظایف شغل بوده به طوری که به عنوان پشتوانه لازم برای انجام وظایف و مسئولیتهای شغلی قابل استفاده و تاکید باشند.

۲- در درج این عامل باید تاکید بر «دانستن» یا «توان بالقوه» که خود به خود در حین ایفای وظایف شغلی خود را نشان میدهند باشد و نباید بر «باید»ها، «نباید»ها و «تکالیف» و «وظایف» تاکید شود. شود.

به طور مثال این که گفته می شود: «دانستن قوانین و مقررات ناظر به طبقه بندی مشاغل» مهارت را القاء کرده ایم اما اگر بگوئیم «تهیه احکام و قراردادهای پرسنلی و یا رعایت قوانین و مقررات ناظر به طبقه بندی مشاغل» در این جا وظیفه یا تکلیف را بیان کرده ایم.

۳- شرح مهارتها حتی المقدور قابل تبدیل یا قابل سنجش به عوامل می باشند، به عبارت . دیگر بتوان با راه های عملی، از وجود آنها در شخص اطمینان حاصل کرد. به طور مثال وقتی گفته می شود «دانستن قوانین و مقررات ناظر بر طبقه بندی مشاغل» کافی است که با یک آزمون کتبی و یا شفاهی در زمینه قوانین و مقررات طبقه بندی مشاغل، میزان مهارت فرد را در این مورد سنجید.

دانلود نمونه شناسنامه شغل و شرایط احراز به همراه راهنما
۱۳۹۷-۸-۲ ۱۶:۴۴:۵۰ +۰۳:۳۰توسط |تجزیه و تحلیل شغل|بدون دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید

19 + شانزده =